dinsdag 19 september 2017

De Plotter

Ik ben al tijden bezig met een plotter voor mijn boot te realiseren. Dit is een soort boot-TomTom. Vroeger had je op een boot voor elke eenheid, zoals snelheid, locatie, diepte een apart metertje. Tegenwoordig kan dat allemaal bij elkaar komen in een een zenuwcentrum met daaraan de plotter. Heel veel informatie wordt bovenop de kaart afgebeeld: betonning, richting, routes, andere boten enz.

Ik wil graag de plotter op basis van open source software OpenCPN. Daarvoor zijn veel plugins en is veel kaartmateriaal beschikbaar. Bovendien zit ik dan voor de kaarten niet vast aan een leverancier. Ik ben er echter inmiddels zoveel tijd aan bezig geweest, dat ik de allerduurste RayMarine plotter inclusief heel de wereld aan kaarten had kunnen kopen.

Dit zijn de eisen.
  • Toetsbediening
  • In de kuip bedienbaar
  • Goed afleesbaar in zonlicht
Ik heb gekozen voor een Windows-tablet als zenuwcentrum. Via HDMI kan ik daar dan de plotter aan vast knopen. Het voordeel van de tablet is het ingebouwde scherm en de accu. Dus als de spanning op de boot plots wegvalt is er niets aan de hand. Er is ook een nadeel: de tablet heeft maar 1 usb-poort, waarmee hij ook opgeladen moet worden. Dit houdt in dat de benodigde informatie via een andere manier de tablet in moet komen. Hiervoor heb ik gekozen voor Bluetooth.



Om alle oude instrumenten die op basis van NMEA 0183 communiceren te kunnen koppelen met de plotter heb ik eerder een multiplexer gemaakt op basis van een Arduino Mega. In bovenstaand plaatje nog in de oude boot is te zien. Op de multiplexer is tevens de GPS-ontvanger aangesloten. Die hoeft tegenwoordig niet meer in een paddenstoel op de hek te staan, want zelfs in een kooi van Faraday heeft ie binnen de kortste keren een fix. Alle bij elkaar gevoegde signalen worden via een Bluetooth module naar de tablet gestuurd. Dit werkt nu al een paar jaar betrouwbaar.

De tablet is staat bij de kaarttafel op een standaard. De tweede hobbel die genomen moest worden is het zichtbaar maken van de informatie van tablet in de kuip. Daarvoor heb ik gekozen voor een scherm van Pixel Qi, dat in fel zonlicht nog goed leesbaar is. Ze zijn op Ebay ongeveer €100 kost. Daar komt nog een controller bij van €20 en hij moet natuurlijk ingebouwd worden. Onderstaand plaatje toont het scherm ingebouwd en werkend. Let op dat de tablet ook gewoon aan staat, maar dat de zon te fel is om nog iets te zien.
 

Voor de koppeling met de tablet heb ik een 10 meter HDMI-kabel gekocht bij Ali, voor nog geen €10. Volgens de beschrijving was het een kabel die compatibel is met HDMI 2.nogwat en 4K en 3D aan kan. Na aansluiten bleek van de wervende advertentieteksten niet veel te kloppen. Aanraken van de kabel was voldoende om het beeldscherm uit te laten schakelen. Na enig seconden komt het dan wel weer terug, maar absoluut niet werkbaar. Later ben ik naar de plaatselijke elektronicazaak geweest en heb voor €25 een nieuwe kabel gehaald die wel perfect werkt.

Een andere eis die voor mezelf had gesteld is de toetsen. Eigenlijk gebruik ik hoofdzakelijk de pijltjestoetsen, het in- en uitzoomen en F2. Ik ben begonnen met een oud Bluetooth-toetsenbord. Met allerlei draadjes heb ik de toetsen op de plotter. Uiteindelijk heb ik een berg toetsenbordjes verspeeld. Telkens werkte het goed, maar na verloop van tijd werd de verbinding met het toetsenbord verbroken. Uiteindelijk was ik het zat dat ik een ander principe uitgeprobeerd heb.

Bij dat principe worden de toetscommando's via bluetooth overgestuurd naar de tablet met behulp van een Arduino en een HC05, maar komen binnen alsof ze over een com-poort verstuurd zijn. Op de tablet draait een klein progje dat de seriele informatie omzet naar keyboard input. Zo'n HC05 blijft het gewoon doen, die gaat niet na een tijdje in stand-by. De uiteindelijke binnen- en buitenkant zien er uit als hieronder.

 

Op de foto is het niet zo goed te zien, maar de plotter is prima afleesbaar in direct zonlicht. Bovendien draait de boel ook bijzonder stabiel. Het voordeel van een losse tablet is ook de portabiliteit: ik kan thuis de kaarten of markeringen actualiseren en een route voorbereiden en meenemen naar de boot.

Zo dat was voor deze keer een technisch verhaal.

dinsdag 30 mei 2017

Olie verversen

Het moest er toch een keer van komen. Voor het eerst van mijn leven olie verversen van een motor. Niet bij brommertjes en ook nooit bij mijn auto's heb ik olie ververst. De motor in de boot is een Mitsubishi S4L2 die door Drinkwaard gemariniseerd is. Hij is nog vrij jong. Zelfs zo jong dat er nu voor het eerst na 50 draaiuren nieuwe olie in moet. Met het verversen van de olie moet ook het oliefilter vervangen worden.

De eerste hobbel is uitzoeken welke olie er in met en welk oliefilter. Nieuwe motoren die eind jaren negentig ontwikkeld zijn, mogen zowel met minerale als synthetische olie gesmeerd worden. Bij oudere motoren kan synthetische olie tot het aantasting van de pakkingen leiden. Nu houdt Drinkwaard bij hoog en bij laag vol dat er minerale olie in moet. Ook zat er vanaf het begin minerale olie in en Drinkwaard geeft ook aan dat mengen van verschillende oliën niet goed is. Dus maar gewoon minerale olie met de volgende eigenschappen:

  • SAE 15W-40
  • API SL/CF
  • ACEA A3/B4
Nu nog het merk. Half internet staat vol met voor- en tegenstanders van Action-olie. Wat me wel duidelijk is geworden dat een motor niet kapot gaat van goedkope olie, maar wel van verkeerde olie. Ik ga dus voor de Action-olie.

Niet de beste olie, maar volgens mij goed genoeg voor een motor die weinig draaiuren per jaar maakt en vrijwel altijd rustig zijn rondjes draait. Ik ben van plan elk jaar voor de winter de olie te verversen, zodat eventueel vocht en sludge verwijderd worden.

Ook voor het oliefilter moet een correct type gevonden worden. Een beetje leverancier van scheepsdiesels heeft zijn eigen oliefilters. Solé, Drinkwaard en Vetus leveren voor hetzelfde Mitsubishi basisblok hun eigen oliefilter. Bij het Vrouwezand kon ik zowel Vetus als Solé kopen en kon ik ze ook vergelijken. Echt alleen de opdruk is anders. Uiteindelijk is het Vetus geworden.

Hoe krijg je eigenlijk olie uit een scheepsdiesel. Hij staat met het carter immers vlak boven de bodem van het schip, dus erg makkelijk aftappen is er niet bij. Speciaal daarvoor heb ik een oil extractor aangeschaft. Het is een soort enorme injectiespuit, waarmee je olie uit de motor kunt zuigen.

Gewapend met oil extractor, olie, filter, trechter, oliefiltertrekker, plastic zak, handschoenen en een oud laken ga ik naar de boot.
Bij de boot aangekomen start ik de motor en laat hem op temperatuur komen, zodat de olie wat vloeibaarder wordt. Ik stop de motor en haal de oliepeilstok er uit, hang de slang van de extractor in de motor en zuig de extractor vacuum. Tot mijn verassing vult de cilinder zich gestaag met olie en na 4 liter hoor ik een slurpend geluid ten teken dat de motor leeg is.

Nu het oude oliefilter er af. Dat valt nog niet mee. Zelfs met het speciale hulpmiddel om filters te verwijderen lukt het mij niet om hem eraf te krijgen. Er ontstaan alleen war duiken en ringen op het filter. Ook door de verflaag die Drinkwaard over het filter gespoten heeft, zit het filter muurvast.
Bij een ultieme poging voel ik toch dat het filter meegeeft en uiteindelijk zit het in een plastic zak.
Nu het nieuwe filter erop. Hij past. Met de trechter 4 liter olie in de motor, dop erop en klaar. Het starten is dan weer een spannend moment, maar hij loopt in ieder geval niet slechter dan voor het verversen. Dus, missie geslaagd.

zondag 21 mei 2017

Ik doop u in de naam...

Ik heb het nooit met mijn moeder besproken. Ze had het vast onzin gevonden. "Je hebt toch al een boot?" en "Veel te duur". Het is er toch van gekomen dankzij of ondanks mijn moeder Mary. Daarom heet mijn Dufour Lacoste 42 naar mijn moeder. 

De vorige eigenaars uit Loosdrecht hadden haar Alligator genoemd, naar de krokodil van Lacoste. Die heb naam heb ik er vorige week afgepulkt, tijdens een stukje windloos zeilen. Bovendien heb ik vorige week plakletters besteld. Vijfentwintig centimeter hoge letters in het groen.



We hebben het plan opgevat om naar Stavoren te zeilen en daar op bezoek te gaan in IJlst. Maar voordat we losgooien moet eerst de naam er op, vind ik. Het is vochtig weer, waardoor een beetje plakletter dus eigenlijk niet houdt. Toch maar doen. Ik kan altijd weer een nieuwe letter bestellen als we er een verliezen onderweg.

Om toch plezier van de bijboot te hebben leek het mij handig om die te gebruiken voor het aanbrengen van de letters.

  

Die bijboot drijft alleen steeds weg als je wat druk zet bij het wrijven over de letters. Uiteindelijk is het gelukt.

maandag 8 mei 2017

Het overvaren, dag 4

Het slapen gaat steeds beter; de stress gaat een beetje over. Niet dat de sleur er al in komt, want we moeten nog door de Oranjesluizen. Vannacht heb ik nog wel liggen denken over de dieselmeters. Die staan nog altijd strak in de hoek, alsof de tanks helemaal vol zijn. Ik hoor het Hans nog zeggen: "De tanks zijn helemaal vol". Het lijken wel kruikjes van Sarefat. Het lijkt me toch niet helemaal kloppen en ik ga op onderzoek uit. De tanks zitten achterin onder de matrassen. De mangaten zitten in ieder geval vast en krijg ik niet open. Dan maar kloppen op het RVS: het klinkt behoorlijk hol. We nemen het zekere voor het onzekere en gaan gewoon diesel innemen.

We gooien los en varen naar het dichtstbijzijnde bunkerstation. We komen daarbij langs mijn zus.

 

Een aardige man helpt ons met tanken en laat ons even later ruim 100 liter diesel afrekenen. Dat is behoorlijk minder dan strak vol in 2 tanks van 80 liter. Enfin, door het oog van de naald. 

We varen door naar de Oranjesluizen met de nodige wind op de kop. Bij het aanleggen aan stuurboordzijde gaat het mis. Voor ligt Mary al vast, maar achter drijft ze af naar bakboord. Zal wel door de turbulentie in van het schutten komen. Die schroefwerking heb ik duidelijk nog niet onder knie. Is het toch een rechtsdraaiende schroef. Uiteindelijk belanden we tussen twee andere boten aan bakboord in de sluis. "Ja, we hebben deze net een paar dagen", hoor ik Inge tegen de voorgangers in de sluis zeggen. Zij hebben alle geduld met ons.

Eindelijk het Markermeer. Nu rest ons alleen het avontuur van het aanleggen bij de Blocq van Kuffeler nog. Eigenlijk staat er wel een lekker windje om even de genua uit te rollen. Durf ik dat wel, want eenmaal uitgerold moet ik hem ook weer inrollen. Als Inge terug is van het koffiezetten of zoiets heb ik de genua uitgerold.



"Ben je aan het zeilen?". "Uh, ja, zoiets". Ik zet ook nog de motor uit en we gaan met een gangetje van 5 knopen richting onze thuishaven. Ook de zon is er inmiddels bijgekomen. Wat een fantastisch gevoel dit. Voor het eerst onder zeil op het Markermeer. Ook het aanleggen gaat eigenlijk best goed. Mede dankzij een behulpzame Blocqer die toevallig langsloopt op de steiger. Eind goed al goed. Je zou bijna zeggen: "Mission accomplished" en even later zitten we aan de soep, samen met de mede-Blocqer.

dinsdag 2 mei 2017

Het overvaren, dag 3

Dat plekje aan de Ringvaart van de Haarlemmermeer bij Lisse hebben we geweten. 's Nachts was het heerlijk rustig en ook 's ochtends was er nog niet veel te beleven op de Ringvaart. Daarom gooi ik na het ontbijt rustig de boeg los. Nauwelijks heb ik dat gedaan of ik hoor het motorgeronk van een boot boven onze eigen motor uit. Ik kijk om en zie een binnenvaarder vol met zand langs varen. De avond tevoren heb ik nog met Inge over zuiging gehad. Die zuiging is echt behoorlijk. De boeg van Mary wordt richting het schip gezogen en slaat daar tegen een rvs paaltje aan, dat prompt overboord gaat. De schipper probeert het schip te stoppen en 300 meter verderop ligt het schip stil. Wij varen er heen en maken langszij vast. We maken het akkefietje af met €50. De schade viel achteraf nog wel mee. Behoudens het paaltje is er een hap uit de boeg van Mary.

We vervolgen onze tocht met de italianen naar Haarlem. Jan stuurt nonchalant naar de volgende brug.

  

We laten de bollenstreek achter ons en varen richting Haarlem samen met Nou En. Zij hebben de bruggen duidelijk al wat vaker gedaan en hebben bovendien een boegschroef. Haarlem is mooi om doorheen te varen. Jammer dat ik door het voorval die ochtend nog wat gespannen ben. Ik kan er niet optimaal van genieten.



Nog 1 hindernis voor het Noordzeekanaal en dat is de A9. Gaat ook maar 3 keer per dag open. Gelukkig zijn we net mooi op tijd. De italianen liggen ook al voor de brug te wachten. Eenmaal op het Noordzeekanaal kunnen we flink tempo maken. Jan kijkt zijn ogen uit: "Wat een enorme schepen varen er".



Halverwege halen we de italianen weer in. Zij proberen het op de genua. Vreemde plek om juist hier op de Genua verder te gaan. Later vertellen ze dat op dat moment de tank leeg was. Ze hadden nog ergens een jerrycan. 

Uiteindelijk meren we af in een krappe en volle Sixhaven, waar wat later de italianen ook weer afmeren. Na het eten zet ik Jan op de pont naar Asd (Amsterdam Centraal), zodat hij naar huis kan en zijn we weer met z'n tweeën.

zaterdag 29 april 2017

Het overvaren, dag 2

Om 8:00 uur gaat de wekker, want we willen om 10:28 door de spoorbrug van Gouda. Ik heb het idee dat het niet zo kritisch is vandaag, omdat er wegens werkzaamheden geen treinverkeer tussen Gouda en Rotterdam/Den Haag is. Tijdens het nachtelijke wakker liggen heb ik de route van de ligplaats naar de brug al telkens doorgenomen. De Kromme Gouwe is smal en dat betekent achteruit varen tot de Nieuwe Gouwe. Nou dat wakker liggen was nergens voor nodig, want achteruitvaren met een stuurwiel is erg makkelijk.

De avond ervoor zijn een stel italianen achter ons komen liggen. Ze moeten naar Friesland en hebben daarvoor nog 3 dagen. Ze weten nog niet dat ze om moeten varen over Haarlem, omdat de Wiegbrug in Amsterdam defect is. Tot in Amsterdam varen we met ze op. 

Ik roep de Hoge Gouwebrug op via de marifoon. We kunnen, met de italianen gelijk door met een containerschip. Lekker makkelijk. Alsmaar achter die containers aan. Elke brug gaat vanzelf open. Na de hefbrug van Boskoop is de vaart er ineens helemaal uit. De containerbak houdt in voor een sloepje. De vorige avond heb ik Varen op de Gouwe nog helemaal doorgenomen en gezien dat hier eigenlijk maar in een richting tegelijk gevaren mag worden. Dat sloepje had de theorie blijkbaar niet doorgenomen. Dat de schipper van de containerbak niet blij is met de situatie, blijkt als het sloepje ter hoogte van de boegschroef is. De schipper zet precies op dat moment de boegschroef vol aan. Het sloepje vaart bijna voor ons stuurboordwal op. Of de schipper dit nou expres deed zullen we wel nooit weten.

Na de hefbrug van Alphen nemen we afscheid van de containers. en moeten we samen met de italianen verder. Zonder afmeren komen we soepel door Alphen. De marifoon doet daarbij goed dienst. Ik weet precies waar ik aan toe ben. Na Alphen komen we op de Braasemermeer en Inge stuurt ook een stuk. Het weer wordt er niet beter op.



Na de Weteringbrug bij Oude Wetering komen we bij Sassenheim, waar we de A44 en het spoor moeten kruisen. De opening is net geweest als we aankomen en we moeten tot 19:00 uur wachten. Jan komt het team versterken en treint naar Sassenheim. Vlak voor het eten komt hij aangelopen. Na de opening van de bruggen varen we naar Lissen waar we de nacht door gaan brengen. In Lisse is een leuke verenigingshaven, waar we een plekje aan de Ringvaart van de Haarlemmermeer hebben.

vrijdag 28 april 2017

Het overvaren, dag 1

Zaterdag 22 April is het zo ver. Inge en ik gaan de boot ophalen. Ik ben gespannen. Zo gespannen dat ik de verkeerde afslag neem en via de A27 naar Den Bosch rij. Toch maar de navigatie er bij aan en die stuurt mij over Nieuwegein alsnog naar Krimpen aan de Lek. In Nieuwegein moeten we over een brug, maar die is afgesloten in verband met onderhoud. Google weet van niets. Uiteindelijk worden we over de Lekdijk gestuurd. Een heel smalle dijk met ribbels aan weerszijden. Als er een tegenligger komt rij ik over de ribbels en vanaf dat moment rijdt de auto niet meer helemaal goed. Voor Schoonhoven loopt ineens de temperatuur op en moet ik hem langs de kant zetten. Inge scoort nog wat water om erin te gooien, maar dat mag ook niet baten. Uiteindelijk stranden we in Bergambacht met flinke witte rook uit de uitlaat. Wat nu? Ik bel Hans, of hij ons wil komen halen met al onze zooi. Hij vindt het best. Later blijkt de koppakking lek.

Na twee keer alle spullen overgeladen te hebben ligt nu alles in de boot en kunnen we gaan vertrekken. We tekenen de officiële papieren en beklinken de koop met een ferme handdruk.



Hans wil nogmaals heel de boot gaan uitleggen, maar het beklijft allemaal niet. Ik wil varen. Ik start voor het eerst zelf de motor; appeltje eitje. Hans en Inge gooien los en we gaan. "Nu moeten jullie het echt zelf doen", roept Hans ons nog na. "Gaat lukken", antwoord ik. Dat varen gaat natuurlijk prima, zolang de motor het doet. Na het debacle met de auto ben ik over motoren weer wat minder zeker, maar voor nu gaat het goed. We varen de Lek af en draaien voor de Van Brienenoordbrug stuurboord uit de IJssel op. 

   

Onze eerste hindernis met de Mary is de Algerabrug bij Krimpen aan de IJssel. We leggen voor het eerst samen aan. Dat gaat redelijk, maar ook weer niet top. Ik roep met de marifoon de brugwachter en krijg zowaar antwoord. Die doet het in ieder geval. Wel noem ik mezelf nog geen Mary, maar Alligator. Dat staat immers nog steeds achter op de boot. Een kwartiertje later kunnen we door en varen we de IJssel op. De rivier waarlangs ik mijn jeugdjaren gewoond heb. We komen langs Oostgaarde, Ouwerkerk, Nieuwerkerk natuurlijk, Moordrecht met zijn markante toren en Gouwerak. Uiteindelijk komen we in Gouda en omdat het al te laat is voor de spoorbrug, door het akkefietje met de auto, besluiten we om hier de nacht door te brengen. De markt is echter nog open en we gaan dan ook voor de stroopwafels.

 

We sturen berichtjes naar Nella en Anja en 's avonds zitten we met z'n zessen rond de kajuittafel aan de wijn en de nootjes. Heel gezellig. Later gaan we voor het eerst op de Mary te kooi. Ik sluit de mobieltjes aan de laders, maar die doen het niet. Geen 220? Wat nu weer? De stop is eruit gevlogen. Ook de havenmeester, die vlak voor ons ligt in een kruisertje, heeft er last van. Uiteindelijk rol ik dan maar een apart snoertje uit voor alleen de mobieltjes en we gaan slapen. Ik ben best moe, maar om 3 uur ben ik al weer wakken van de belevenissen. Ik besluit dan maar op de kajuitbank verder te wachten tot we verder kunnen. Uiteindelijk val ik toch in slaap.